۲۹ مهر؛ روز ملی صادرات و بازتاب آن در توسعه اقتصادی ایران
چکیده تحلیلی:
۲۹ مهرماه، بهعنوان روز ملی صادرات، نمادی از اهمیت راهبردی صادرات در مسیر توسعه اقتصادی، ارتقای تولید ملی و گسترش تعاملات بینالمللی ایران است. در دنیای کنونی که اقتصاد کشورها بهشدت به یکدیگر وابسته است، صادرات نقشی کلیدی در ایجاد رشد پایدار، جذب ارز، ارتقای فناوری و افزایش رقابتپذیری ایفا میکند.
۱. جایگاه صادرات در اقتصاد ایران
صادرات، بهویژه در قالب صادرات غیرنفتی، از مؤلفههای بنیادین توسعه اقتصادی محسوب میشود. با توجه به محدودیتهای ناشی از وابستگی به درآمدهای نفتی، توسعه صادرات کالاها و خدمات دانشبنیان، کشاورزی، صنعتی و فناورانه، یکی از مهمترین ابزارهای تحقق اقتصاد مقاومتی به شمار میرود. سیاستهای کلان کشور نیز طی سالهای اخیر بر ضرورت متنوعسازی بازارهای هدف، تقویت توان رقابتی بنگاههای صادراتی و افزایش نقش رایزنان بازرگانی در تسهیل دسترسی به بازارهای جهانی تأکید داشتهاند.
۲. نقش روز ملی صادرات در سیاستگذاری اقتصادی
نامگذاری ۲۹ مهر بهعنوان روز ملی صادرات، نهتنها اقدامی نمادین، بلکه حرکتی در راستای نهادینهسازی فرهنگ صادراتمحور در میان بنگاهها، مدیران و سیاستگذاران کشور است. این روز فرصتی فراهم میآورد تا ضمن تقدیر از تلاش فعالان اقتصادی، عملکرد سیاستهای صادراتی مورد ارزیابی قرار گیرد و مسیرهای بهبود آن شناسایی شود. بررسی تجربیات کشورهای موفق در حوزه صادرات نشان میدهد که پیوند مؤثر میان دولت، بخش خصوصی و نهادهای پشتیبان صادرات (مانند رایزنان بازرگانی و اتاقهای مشترک) عامل کلیدی در رشد صادرات پایدار است.
۳. چالشها و فرصتهای پیشروی صادرات ایران
صادرات ایران همچنان با چالشهایی همچون ضعف زیرساختهای لجستیکی، نوسانات ارزی، موانع بانکی و تجاری بینالمللی و کمبود حمایتهای بازاریابی مواجه است. با این حال، گسترش همکاریهای منطقهای، رشد اقتصاد دیجیتال، و افزایش نقش شرکتهای دانشبنیان در تولید و تجارت، فرصتهای جدیدی برای تنوعبخشی به صادرات فراهم آورده است. بهرهگیری از فناوریهای نوین اطلاعاتی و تحلیل داده در فرآیند تصمیمگیریهای تجاری، از جمله راهکارهای ضروری برای ارتقای بهرهوری صادرات محسوب میشود.
۴. نتیجهگیری و راهبردهای آینده
روز ملی صادرات یادآور این واقعیت است که مسیر توسعه پایدار اقتصادی ایران از مسیر تقویت صادرات غیرنفتی میگذرد. برای تحقق این هدف، سیاستگذاری علمی، تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه تجارت بینالملل، توسعه نهادهای حمایتی و ارتقای نقش رایزنان اقتصادی در بازارهای هدف ضروری است. به بیان دیگر، صادرات باید نه بهعنوان یک فعالیت صرفاً تجاری، بلکه بهعنوان یک فرآیند دانشمحور، فناورانه و دیپلماسیمحور نگریسته شود.
